Toruńska kamienica czynszowa w latach 1850–1914: funkcje, formy, treści – wykład prof. Michała Pszczółkowskiego

 

Toruńska kamienica czynszowa w latach 1850–1914: funkcje, formy, treści – wykład prof. Michała Pszczółkowskiego w ramach cyklu „Architektura w Wozowni”

15.06.2021 (wtorek), godz. 18.30

Facebook i kanał YouTube Galerii Sztuki Wozownia

 

Historia kamienicy czynszowej nie jest długa w porównaniu z innymi typami architektury miejskiej, ale pod względem zasobu nie ma sobie równych. Kamienica to podstawowa forma miejskiej zabudowy mieszkaniowej przed I wojną światową, świadectwo kultury materialnej i obyczajów mieszkańców XIX-wiecznych miast. To właśnie kamienice tworzą krajobraz miast historycznych, stanowią najliczniejszy, często nietknięty przebudowami fragment naszego dziedzictwa kulturowego. Choć nie tworzyły dominant, to stanowiły spoiwo i tło sylwety ulic, wypełniając ich pierzeje odgrywały kluczową rolę w kształtowaniu przestrzeni.

Jeszcze do niedawna tematyka ta nie cieszyła się szczególnym zainteresowaniem naukowym, co z jednej strony wynikało z niedostrzegania historyzmu przez historię i krytykę sztuki, z drugiej zaś strony odium spuścizny niemieckiej, ciążącej na tym okresie w czasach powojennych. Jeśli temat ten się pojawiał, to niemal wyłącznie z pozycji krytyki złych warunków mieszkaniowych oraz dyskusyjnych gustów estetycznych. Obecnie ponadstuletnia perspektywa czasowa pozwala spojrzeć na architekturę wielorodzinną tego okresu bez ideologicznych uprzedzeń i podjąć próbę zdefiniowania jej wartości i znaczenia.

Na wykładzie zostaną przedstawione wyniki prac badawczych, których celem jest poszerzenie i pogłębienie dotychczasowego stanu wiedzy o toruńskiej kamienicy czynszowej – charakterystycznej wizytówce miasta, tworzącej zasadniczą część jego tkanki: wydobycie cech charakterystycznych, przedstawienie procesu ewolucji rozwiązań funkcjonalnych, typologii układów przestrzennych, form i treści umieszczanych na elewacjach. 

 

dr hab. Michał Pszczółkowski, prof. ASP w Gdańsku – w 2005 ukończył studia magisterskie na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Studiował także w Oldenburgu i Bambergu. W 2010 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie nauk o sztuce, a w 2018 roku habilitację na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej. Od 2019 roku jest zatrudniony na stanowisku profesora Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, członek Stowarzyszenia Historyków Sztuki (od 2018 Prezes Zarządu Oddziału Toruńskiego) i Towarzystwa Opieki nad Zabytkami. Zainteresowania badawcze Michała Pszczółkowskiego koncentrują się wokół historii architektury, szczególnie nowoczesnej (XX wiek). Opublikował kilkanaście monografii naukowych, publikował także m.in. w “Informationen zur modernen Stadtgeschichte”, “Centropa. A Journal of Central European Architecture and Related Arts”, “Zapiskach Historycznych”, “Kwartalniku Historii Nauki i Techniki” i “Kwartalniku Architektury i Urbanistyki”. W 2017 został laureatem Nagrody im. Oskara Haleckiego w X edycji konkursu “Książka Historyczna Roku” (głosowanie czytelników w kategorii: najlepsza książka naukowa za publikację “Kresy nowoczesne. Architektura na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej 1921–1939”).

 

Share
wróć