Anna Baumgart: “Terytorium Komanczów”Anna Baumgart: The Comanche Territory

 

Anna Baumgart

Terytorium Komanczów

14.10–20.11.2016

otwarcie wystawy: 14.10 (piątek), godz. 18.00

 

Wydarzenie towarzyszące wystawie:

panel dyskusyjny dotyczący twórczości filmowej Anny Baumgart (15.10 / sobota, godz. 12.00)

 

Wystawa Anny Baumgart pt. Terytorium Komanczów w Galerii Sztuki Wozownia to przegląd najważniejszych filmów artystki z ostatnich lat. Celem prezentacji jest przedstawienie wybranego obszaru jej działalności i ukazanie go w kontekście twórczej strategii, polegającej na mierzeniu się z trudnymi tematami, związanymi m.in. z historią i pamięcią, poprzez kreowanie filmowych opowieści, w których fakty mieszają się z fikcją, a materiały dokumentalne zostają na nowo przepracowane.

Tytuł wystawy – zaczerpnięty z książki Arturo Péreza-Reverte, będącej refleksją nad doświadczeniami korespondenta wojennego – jest pojęciem używanym na określenie przestrzeni niebezpiecznych, gdzie lepiej się nie zapuszczać. Na „terytorium Komanczów” stale odczuwa się realne zagrożenie i atmosferę napięcia. W takich warunkach siłą rzeczy otoczenie można obserwować tylko wyrywkowo. Choć dokonywany tu ogląd rzeczywistości jest migawkowy, uzyskiwany obraz zdarzeń paradoksalnie staje się przez to dużo prawdziwszy i bardziej sugestywny.

W swojej twórczości Baumgart decyduje się na eksplorację historycznych i kulturowych przestrzeni, których badanie obarczone jest dużym ryzykiem. Krąg jej zainteresowań stanowią – jak stwierdził historyk sztuki, prof. Andrzej Turowski – nisze „wielkich spraw”. Artystka pozostaje otwarta na to, co marginalizowane, a zmiana perspektywy i przyjęcie innego punktu widzenia pozwala jej na podważenie dominującego sposobu percepcji rzeczywistości, naznaczonego przez mity, stereotypy i kulturowe klisze. W swoich filmach dotyka problemu poznania / zrozumienia, które nie ogranicza się tylko do bazowania na faktach. Artystka podąża bowiem za przekonaniem, że naszą wizję świata i przeszłości kreują nie tylko konkretne wydarzenia, opowieści, dokumenty czy symbole, ale także niedopowiedzenia i wyobrażenia, które powstają na bazie docierających do nas strzępów informacji.

Na wystawie w Wozowni zobaczymy m.in. kultową już opowieść Zdobywcy słońca (2012) o pociągu ze sztuką propagandową, jadącym w 1920 r. z Moskwy do Berlina, czy też filmowe narracje o pamięci i zapominaniu (Świeże wiśnie z Appendix; Synekdocha). Ważnym elementem pokazu jest także jedna z najnowszych realizacji wideo artystki – Ciemna materia sztuki (2015), traktująca o współczesnym artworldzie i (nie)obecności w powszechnej świadomości artystów, którzy nie odnieśli medialnego sukcesu. Tytuł filmu odnosi się do pojęcia, jakie ukuł Gregory Scholette – amerykański artysta i teoretyk. Określa ono zjawisko koncentracji uwagi odbiorców i krytyków na nielicznej grupie artystów gwiazd, podczas gdy całą resztę pomija się jako ową „ciemną materię sztuki”. Obecność i działalność tych, którzy są powszechnie niedostrzegani, jest jednak konieczna, ponieważ to oni stanowią koło zamachowe całego systemu. W swoim filmie Baumgart prosi wybitnych polskich badaczy o skomentowanie tej prawidłowości, a także przedstawia sylwetki dziesięciu artystów działających w Sopocie, zadając im pytanie, jak fakt bycia na marginesie przekłada się na ich codzienne funkcjonowanie.

Prace Baumgart łączy przede wszystkim to, że artystka gra w nich z konwencją filmu dokumentalnego. Wykorzystuje fragmenty już wcześniej istniejących materiałów (np. ujęcia znalezione w kronikach filmowych czy fabułach), ale kreuje także od podstaw obrazy tylko udające reportaże. Filmy Baumgart, które są mieszanką faktów, mitów, wizji i fantazji, nie utrwalają niczego, lecz stanowią pokłosie dialogu między świadectwem przeszłości a osobistym doświadczeniem. Jak stwierdziła filmoznawczyni Iwona Kurz, artystka zajmuje w nich stanowisko aktywnego i krytycznego mnemona, czyli osoby odpowiedzialnej w danej społeczności za pamiętanie.

 

Anna Baumgart – artystka postkonceptualna, reżyserka i scenografka. Doktor sztuki. W 1995 roku nagrodzona za wybitny debiut przez wojewodę gdańskiego. Wielokrotna stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Fundacji Kultury. Wystawiała w kraju i zagranicą, m.in.: w Brooklyn Museum of Art, NKB i Kunstwerke w Berlinie, Museum On The Seam w Izraelu, Casino Luksemburg w Luksemburgu, CCA w Moskwie, Zachęcie – Narodowej Galeria Sztuki oraz Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie. Jej prace znajdują się w prestiżowych kolekcjach sztuki, m.in: Hauser & Wirth, FRAC Poitou-Charentes, zbiorach Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki, Śląskiego Muzeum Sztuki czy Parlamentu Europejskiego. Jej realizacje pokazywane były na wielu festiwalach filmu, sztuki wideo i dokumentu. Świeże wiśnie z 2010 r. prezentowano na Videobrasil w São Paulo, Videonale w Bonn, w ramach Era Nowe Horyzonty WATCH DOCS oraz Impakt. Film ten został także uhonorowany nagrodą publiczności dla najlepszego filmu wideo na festiwalu Loop w Barcelonie. Z kolei obraz Zdobywcy słońca pokazywany był w Jewish Museum w Nowym Jorku, na European Media Art Festival w Osnabrück, Monstrainvideo Milano czy festiwalu Nowe Horyzonty we Wrocławiu. Artystka została zaproszona do zaprezentowania tego filmu także na Manifesta 10 w Petersburgu, jednak z przyczyn politycznych (inwazja Putina na Ukrainę) zdecydowała się zbojkotować tę finansowaną przez administrację rządową wystawę.

 

Partner:

tofi-tofifest-logo-b

 

 

 

 

Anna Baumgart

The Comanche Territory

14 October – 20 November 2016

Exhibition opening: Friday 14 October, 6 pm

 

The exhibition of Anna Baumgart titled The Comanche Territory and held in the Wozownia Art Gallery presents a selection of the most important recent films by the artist. The presentation offers an insight into some of her artistic activities by placing them in the context of her creative strategy. The strategy in question consists in addressing difficult issues of history and memory (to name just these two), and creating film stories which rearrange documentary material and blend facts with fiction.

 

The exhibition owes its name to the book of the same title by Arturo Pérez-Reverte, a book which offers a reflection about the experiences of a war correspondent. The term denotes dangerous places and no-go areas. The ‘Comanche territories’ are places ridden with immense tension, where one feels constantly under threat. In such conditions it is inescapably impossible to observe the surrounding environment in a comprehensive manner. Even though composed of snapshots, the overall picture of things is nonetheless much more truthful and suggestive.

 

In her works, Baumgart ventures out to historical and cultural spaces which are particularly risky to explore. The art historian Andrzej Turowski defined her area of interest as small niches of ‘big issues’. Baumgart remains open to marginalised issues. By changing perspectives and taking different vantage points she undermines the dominant ways of how reality is perceived and how it is distorted by myths, stereotypes and cultural fallacies. In her films, the artist touches upon the problem of knowing and understanding, which is not based on mere facts. She subscribes to the view that our vision of the world and the future is shaped not only by events, stories, documents or symbols, but also by understatements and images which are formed on the basis of various snippets of information.

The exhibition includes the iconic tale The Conquerors of the Sun about the propaganda train from Moscow to Berlin of the year 1920, and the film narratives about memory and forgetting (Fresh Cherries with Appendix, and Synekdoche). Another important element of the exhibition is one of the most recent video works of the artist: The dark matter of art (2015), which is a tale about the contemporary artworld and the public (un)awareness of the artists who did not make it to be successful with the media. The title comes from a phrase coined by the American artist and art theoretician Gregory Scholette. The term refers to the phenomenon of a very select group of art stars who grab the attention of audiences and critics and leave the rest markedly inconspicuous and overlooked as ‘the dark matter of art’. The presence and the work of the commonly overlooked artists is nonetheless indispensable, since they are the very lifeblood of the whole system. In the film, Baumgart asks eminent Polish art scholars to comment on the issue and portrays ten artists from Sopot, who are also confronted with the question of how being on the margins translates into their day-to-day life.

The common trait of Baumgart’s works is the play with the conventions of documentary films. They are made of pieces of already existing materials (found for instance in film documentaries or feature films), as well as newly prepared images which only resemble the reportage genre. The films blend facts, myths, visions and fantasies and are not meant as a record, but they are a result of the dialogue between the past and personal experience. The film scholar Iwona Kurz argues that Baumgart plays the role of an active and critical mnemon, i.e. a person who is responsible for remembering in the given society.

 

Anna Baumgart is a post-conceptual artist, film director and set designer with a doctoral degree in arts. In 1995 she won the prize for the best artistic debut from the Voivode of Gdańsk. She has received numerous scholarships from the Ministry of Culture and National Heritage and the Foundation for Culture. She has exhibited her works in Poland and abroad, most notably in the Brooklyn Museum in New York, the NKB and Kunstwerke in Berlin, the Museum On The Seam in Israel, the Casino Luxemburg in Luxemburg, the CCA in Moscow, the Zachęta National Gallery of Art and the Zamek Ujazdowski Centre for Contemporary Art in Warsaw. Her works have become part of prestigious art collections, including Hauser & Wirth, FRAC Poitou-Charentes, the Zachęta National Gallery of Art, the Art Museum of Silesia and the European Parliament, and shown at numerous film, video art and document festivals. The film Fresh Cherries (2010) was presented at Videobrasil in São Paulo, Videonale w Bonn, at the Era Nowe Horyzonty WATCH DOCS Festival and the Impakt Festival. It received the award of the audience for the best video film at the Loop Festival in Barcelona. The Conquerors of the Sun  was shown in the Jewish Museum in New York, the European Media Art Festival in Osnabrück, the Mostrainvideo in Milan and the Nowe Horyzonty Festival in Wrocław.  The artist received the invitation to present this work at the government-funded Manifesta 10 in St Petersburg, but turned it down in protest against Putin’s invasion on Ukraine.

 

Partner:

tofi-tofifest-logo-b

 

Share
wróć